Όνομα Ομάδας «Οι Μικροί Εξερευνητές του Πτολ»

ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ

Σύντομη Περιγραφή

Το έργο έχει ως στόχο τη γνωριμία των μαθητών με την τοπική ιστορία και τα μνημεία της πόλης τους, μέσα από το Storytelling (αφήγηση ιστοριών) και την Ανοιχτή Τεχνολογία. Μέσα από ένα παιχνίδι ρόλων, οι μαθητές βοηθούν τον χρονοταξιδιώτη «Πτολ» να ανακαλύψει το παρελθόν της Πτολεμαΐδας. Χρησιμοποιώντας ελεύθερο λογισμικό και απλά υλικά, τα παιδιά δημιουργούν ένα διαδραστικό βιβλίο που «ζωντανεύει» με ήχο και εικόνα, βοηθώντας τα να μάθουν την ιστορία του τόπου τους με έναν διασκεδαστικό  τρόπο.

Βασικός Στόχος

Η καλλιέργεια των ψηφιακών δεξιοτήτων, της δημιουργικότητας και της συνεργασίας των μαθητών, μέσα από τον σχεδιασμό ενός διαδραστικού βιβλίου με τη χρήση της πλακέτας Makey Makey και του περιβάλλοντος προγραμματισμού Scratch.

Επιμέρους Στόχοι

• Καλλιέργεια ήπιων και ψηφιακών δεξιοτήτων (συνεργασία, επικοινωνία, ψηφιακός εγγραμματισμός, δημιουργική σκέψη).
• Εισαγωγή των μαθητών στις βασικές αρχές του προγραμματισμού και της υπολογιστικής σκέψης, μέσα από το περιβάλλον του Scratch.
• Εξοικείωση με την Ανοιχτή Τεχνολογία και τα ηλεκτρικά κυκλώματα, χρησιμοποιώντας την πλακέτα Makey Makey και καθημερινά αγώγιμα υλικά.
• Ανάπτυξη δεξιοτήτων διαχείρισης και επεξεργασίας πολυμέσων (ηχογράφηση φωνής και επεξεργασία εικόνας) με τη χρήση ελεύθερων λογισμικών (Audacity / Scratch).
• Κατάκτηση βιωματικής και ιστορικής γνώσης μέσα από την εξερεύνηση των σημαντικότερων σταθμών της Πτολεμαΐδας.
• Ενίσχυση της συνεργασίας και του δεσμού της σχολικής τάξης με την τοπική κοινότητα (γονείς, τοπικοί φορείς) για τη συλλογή και ανάδειξη του ιστορικού υλικού.

Τεχνολογικά Εργαλεία & Υλοποίηση

• Scratch
• Compatible Makey Makey

Για την υλοποίηση του έργου χρησιμοποιήθηκε η πλακέτα Makey Makey και η γλώσσα οπτικού προγραμματισμού Scratch. Για το ηχητικό μέρος (αφηγήσεις, εφέ) αξιοποιήθηκαν οι λειτουργίες ηχογράφησης του Scratch και το ελεύθερο λογισμικό Audacity. Για το σχεδιασμό και τη δημιουργία του χαρακτήρα του Πτολ χρησιμοποιήθηκε το Gemini Ai Image Generator και το Chatter pix για την εμψύχωση του ήρωα. Οι μαθητές σχεδίασαν τις σελίδες του βιβλίου χρησιμοποιώντας καθημερινά υλικά ( χαρτόνια, μπογιές, σύρμα πίπας κ.ά. ) αλλά και αγώγιμα υλικά (αλουμινοταινία, διπλόκαρφα).  Η υλοποίηση γίνεται ως εξής: Στο πίσω μέρος του βιβλίου έχουν δημιουργηθεί αγώγιμες διαδρομές με αλουμινοταινία και διπλόκαρφα, όπου συνδέονται τα καλώδια (κροκοδειλάκια) του Makey Makey. Για να λειτουργήσει το σύστημα, ένας μαθητής αγγίζει το σταθερό σημείο της γείωσης πάνω στο βιβλίο. Στη συνέχεια αγγίζει το αντίστοιχο αγώγιμο σημείο της σελίδας. Με αυτό το άγγιγμα, το ηλεκτρικό κύκλωμα κλείνει, και το Makey Makey στέλνει εντολή στο Scratch να προβάλει φωτογραφίες της πόλης και να αναπαράγει την αντίστοιχη ηχογράφηση, “ζωντανεύοντας” την ιστορία μας

ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ

Α’ ΦΑΣΗ – ΕΙΣΑΓΩΓΗ & ΤΟ ΕΝΑΥΣΜΑ

Όλα ξεκίνησαν όταν ένα μήνυμα έφτασε στην τάξη μας!

Η Αφορμή: Η νηπιαγωγός, αξιοποιώντας εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης (AI) για τη δημιουργία της εικόνας και την εφαρμογή ChatterPix για την εμψύχωση και ηχογράφηση, δημιούργησε και «ζωντάνεψε» τον ήρωα του έργου, τον Πτολ.

Ένας παράξενος χρονοταξιδιώτης, ο «Πτολ», εμφανίστηκε στην οθόνη μας και ζήτησε τη βοήθεια των παιδιών για να γράψει ένα βιβλίο για την ιστορία της Πτολεμαΐδας. Μας αποκάλυψε ότι στα ταξίδια του στον χρόνο είδε απίστευτα πράγματα στην περιοχή μας: «πράγματα τεράστια» αλλά και «πράγματα που λάμπουν στο σκοτάδι»! Ακούστε τον Πτολ εδώ!

Αμέσως μετά, ακολουθήσαμε τη διαδικασία της ιδεοθύελλας στην παρεούλα. Με αφορμή τα λόγια του Πτολ, προσπαθήσαμε να μαντέψουμε τι μπορεί να συνάντησε στην πόλη μας, αποτυπώνοντας έτσι τις πρότερες γνώσεις των παιδιών για την Πτολεμαΐδα. Τι να ήταν άραγε τα τεράστια πράγματα; Μήπως τα μαμούθ ή οι μεγάλες μπουλντόζες στα ορυχεία; Και τι ήταν αυτό που έλαμπε στο σκοτάδι; Μήπως η φωτισμένη πόλη, το υδραγωγείο ή το ρεύμα από τα εργοστάσια της ΔΕΗ;

Τα παιδιά αποτύπωσαν τις ιδέες και τις υποθέσεις τους σε ζωγραφιές, κάνοντας την πρώτη τους καταγραφή για την ιστορία του τόπου τους!

Β’ ΦΑΣΗ – ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ & ΕΡΕΥΝΑ

Αφού αναλύσαμε τις πρώτες ιδέες των παιδιών, μια νέα έκπληξη μας περίμενε. Ο Πτολ μας έστειλε το βιβλίο του, ζητώντας τη βοήθειά μας για να το συμπληρώσουμε, μαζί με ένα παράξενο, μαγικό εργαλείο: την πλακέτα Makey Makey! Μας εξήγησε ότι με αυτό το εργαλείο θα καταφέρουμε να «ζωντανέψουμε» τις σελίδες και να τις κάνουμε να μιλάνε!

Πριν ξεκινήσουμε το γράψιμο, έπρεπε να γίνουμε ειδικοί στις νέες τεχνολογίες. Δουλέψαμε σε ομάδες, γίναμε μικροί επιστήμονες και ξεκινήσαμε τους πειραματισμούς με το Makey Makey.

Δοκιμάσαμε τη λειτουργία του μέσω του σώματός μας… Κλείσαμε κυκλώματα με διάφορα καθημερινά υλικά… Πειραματιστήκαμε , ανακαλύπτοντας ποια υλικά είναι αγώγιμα!

Συνεργασία με την Κοινότητα (Ρεπόρτερ στο Σπίτι): Πώς όμως θα γεμίζαμε το βιβλίο μας με αληθινές ιστορίες και εικόνες της Πτολεμαΐδας; Για να οργανώσουμε την έρευνά μας, επιστρατεύσαμε την τεχνολογία, αλλά και τους καλύτερους συμμάχους μας: τους γονείς μας!

Δημιουργήσαμε ένα Digipad (έναν διαδικτυακό πίνακα), όπου κάθε παιδί μαζί με την οικογένειά του ανέλαβε να γίνει «ρεπόρτερ». Άρχισαν να συγκεντρώνουν φωτογραφίες, πληροφορίες και ιστορικά στοιχεία για τα διάφορα τοπόσημα της πόλης μας, όπως τα Μαμούθ, το Υδραγωγείο και τη ΔΕΗ.

Γ’ ΦΑΣΗ – ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ:

Αφού έγιναν όλες οι προετοιμασίες και μαζέψαμε τις πληροφορίες μας, προχωρήσαμε με μεγάλο ενθουσιασμό στην υλοποίηση της ιδέας μας! Συζητήσαμε όλοι μαζί στην παρεούλα, αναλύσαμε το υλικό από το Padlet και επιλέξαμε ποιες φωτογραφίες και ποιες πληροφορίες θα μπουν σε κάθε σελίδα του ιστορικού μας βιβλίου.

Σχεδιασμός Φυσικού Υλικού: Κατασκευάσαμε το φυσικό μας βιβλίο σελίδα-σελίδα, χρησιμοποιώντας ζωγραφιές, κολάζ και τις εικόνες των μνημείων της πόλης μας.

Προγραμματισμός &  Ανοιχτός Κώδικας: Περάσαμε στο περιβάλλον του Scratch τις εικόνες, ενώ ηχογραφήσαμε τις δικές μας φωνές για να διηγηθούμε τι είδε ο Πτολ σε κάθε σταθμό

Σύνδεση με το Υλικό (Physical Computing): Σχηματίσαμε τις μυστικές ψηφιακές διαδρομές σε κάθε σελίδα χρησιμοποιώντας αλουμινοταινία, ώστε να μπορούμε να συνδέσουμε το χαρτί με την πλακέτα Makey Makey…

Δοκιμές & Έλεγχος: Και φυσικά, κάναμε τις τελικές μας δοκιμές! Συνδέσαμε τα καλώδια, αγγίξαμε τις σελίδες με τα χέρια μας και ελέγξαμε αν το Makey Makey δίνει τη σωστή εντολή στο Scratch για να ακουστεί η φωνή μας…

Δείτε το βίντεο του έργου μας:

https://canva.link/yxwtushnvwx0kzu

Το αποθετήριο του έργου μας βρίσκεται στο:

https://github.com/GlMarkou/ptol-secrets-of-ptolemaida/tree/main

Ιστορικές Πηγές & Βιβλιογραφία:
«Εορδαία, Ένας Αιώνας» – Αρχιμ. Νικηφόρος Π. Χρ. Μανάδης
«Εορδαία: η ακτινοβόλος εστία του ελληνικού θαύματος» – Θεμιστοκλής Απατσίδης
Επίσημη Ιστοσελίδα Δήμου Εορδαίας
Βικιπαίδεια (Λήμμα: Πτολεμαΐδα / Εορδαία)