Κάθε σχολική τάξη αντιμετωπίζει καθημερινά κάποια προβλήματα που δυσκολεύουν τη μάθηση και την ομαλή λειτουργία της. Ένα από τα πιο συχνά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι δάσκαλοι και οι μαθητές είναι ο υπερβολικός θόρυβος. Όταν πολλά παιδιά μιλούν ταυτόχρονα, δημιουργείται ένα περιβάλλον που δυσκολεύει τη συγκέντρωση. Επίσης, ο υπερβολικός θόρυβος οδηγεί στο να χάνεται και πολύτιμος χρόνος διδασκαλίας. Πολλές φορές τα παιδιά δεν συνειδητοποιούν καν ότι κάνουν πολύ θόρυβο. Αυτό δεν είναι ευχάριστο ούτε για την ίδια τη δασκάλα, ούτε για τους μαθητές.

Ένα άλλο πρόβλημα είναι η άσκοπη κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας. Τα φώτα της τάξης συμβαίνει να μένουν αναμμένα μετά το τέλος των μαθημάτων γιατί μπορούν να ξεχαστούν. Αυτό οδηγεί σε σπατάλη ενέργειας

Η αφόρμηση για την υλοποίηση του project «Οι Έξυπνες Κουκουβάγιες της Τάξης μας» προέκυψε μετά από συζήτηση που πραγματοποιήθηκε στην τάξη γύρω από μια δημιουργική ιδέα που αξιοποιήθηκε απο το διαδίκτυο. Η δασκάλα της Γ΄ τάξης, κυρία Σωτηρία, με στόχο να ενσωματώσει σύγχρονες και βιωματικές μορφές μάθησης, αξιοποίησε την ιδέα αυτή ως αφετηρία για διάλογο και προβληματισμό με τους μαθητές. Μέσα από αυτή τη διαδικασία γεννήθηκε το ενδιαφέρον για την ανάπτυξη του project, το οποίο στοχεύει στην ενεργή εμπλοκή των μαθητών της Γ’ τάξης και στην καλλιέργεια δεξιοτήτων επικοινωνίας, συνεργασίας, επίλυσης προβλημάτων και δημιουργικής σκέψης, αξιοποιώντας εργαλεία ανοιχτών τεχνολογιών με τρόπο κατανοητό και ευχάριστο για την ηλικία των μαθητών.

Η παραδοσιακή λύση σε αυτά τα προβλήματα είναι η συνεχής επίβλεψη και υπενθύμιση από τη δασκάλα για τον θόρυβο στην τάξη. Χρειάζεται λοιπόν μια διαφορετική προσέγγιση. Μια προσέγγιση που να βοηθάει τα παιδιά να συνειδητοποιούν μόνα τους τον έντονο θόρυβο και τη σπατάλη ηλεκτρικής ενέργειας. Αυτή ακριβώς είναι η λύση που προσφέρει το έργο μας με τις τρεις κουκουβάγιες. Ένα έξυπνο σύστημα που παρακολουθεί αυτόματα τον θόρυβο και τα φώτα, που υπενθυμίζει με φιλικό τρόπο στα παιδιά να αναπτύξουν συνείδηση και υπευθυνότητα για το περιβάλλον.

Στο παρακάτω σύνδεσμο μπορείτε να παρακολουθήσετε την παρουσίαση του έργου μας στο YouTube όπου αποτυπώνεται η πορεία υλοποίησης του project, οι δραστηριότητες των μαθητών, καθώς και το τελικό αποτέλεσμα της κατασκευής και του προγραμματισμού των «Έξυπνων Κουκουβαγιών». Το οπτικοακουστικό υλικό αναδεικνύει τη συνεργασία, τη δημιουργικότητα και τον ενθουσιασμό των μαθητών καθ’ όλη τη διάρκεια της δράσης.

Παρουσίαση στο Youtube

Το έργο μας χρησιμοποιεί τρία Micro:bit, που είναι τοποθετημένα σε διαφορετικά σημεία μέσα στη σχολική τάξη και δουλεύουν μαζί σαν μια ομάδα. Κάθε ένα από αυτά βρίσκεται μέσα σε ένα ειδικό κουτί που έχει τη μορφή κουκουβάγιας. Επιλέξαμε την κουκουβάγια γιατί είναι ένα πουλί που συμβολίζει τη σοφία, την προσοχή και την παρατηρητικότητα. Έτσι, οι κουκουβάγιες μας “προσέχουν” τι γίνεται στην τάξη και μας βοηθούν να γίνουμε πιο υπεύθυνοι μαθητές.

Ο στόχος του έργου είναι να δημιουργήσουμε μια έξυπνη τάξη, όπου η τεχνολογία βοηθά τους μαθητές να συνεργάζονται καλύτερα και να αποκτήσουν οικολογική συνείδηση. Δεν είναι ένα σύστημα που τιμωρεί ή ελέγχει, αλλά διδάσκει με φιλικό τρόπο την υπευθυνότητα.

• Ένα στην έδρα της δασκάλας
• Ένα στο κέντρο της τάξης
• Ένα δίπλα στον διακόπτη των φώτων

Τα micro:bit επικοινωνούν μεταξύ τους ασύρματα και συλλέγουν στοιχεία από το περιβάλλον (θόρυβο – φωτεινότητα).

• Έγκαιρη ειδοποίηση για υπερβολικό θόρυβο
• Ευαισθητοποίηση των μαθητών για ησυχία & συνεργασία
• Έλεγχο φωτισμού της τάξης και εξοικονόμηση ενέργειας

Το σύστημά μας είναι υλοποιημένο με ανοιχτό κώδικα, ώστε να μπορεί να επεκταθεί από άλλα σχολεία. Το έργο μας εντάσσεται στις κατηγορίες «Εκπαίδευση και Μάθηση» – «Κοινότητα και Αλληλεγγύη», γιατί βελτιώνει την καθημερινή ζωή της σχολικής κοινότητας, ρυθμίζοντας τον θόρυβο στην τάξη.

• Όλοι οι μαθητές είναι υπεύθυνοι για την διατηρηση της ησυχίας της τάξης.
• Επίσεις ενισχύει την οικολογική συνείδηση με την εξοικονόμηση ενέργειας με την υπενθύμιση να μην ξεχναμε ανοιχτά τα φώτα της τάξης.

Επιλέξαμε να υλοποιήσουμε ένα έργο απλό, ευχάριστο και πλήρως προσαρμοσμένο στις δυνατότητες των μαθητών της Γ’ Δημοτικού, ώστε να εξασφαλίζεται η ενεργή συμμετοχή των μαθητών. Το επιλεγμένο project με την «Έξυπνη Κουκουβάγια» βασίζεται στη χρήση του micro:bit, που είναι κατανοητό για παιδιά αυτής της ηλικίας. Δεν απαιτεί προχωρημένο προγραμματισμό. Αντίθετα, αξιοποιεί απλά μπλοκ κώδικα και βασικές λειτουργίες της συσκευής, όπως τα κουμπιά και τα φωτάκια LED του micro:bit.

Οι εκπαιδευτικοί στόχοι του συγκεκριμένου project συνδέονται με την ενίσχυση δεξιοτήτων STEM την καλλιέργεια της δημιουργικότητας και την κατανόηση των εφαρμογών της τεχνολογίας στην επίλυση πραγματικών προβλημάτων.

• Κατανόηση των βασικών αρχών αυτοματισμού: Οι μαθητές μαθαίνουν πώς λειτουργούν τα συστήματα αυτοματισμού με τη χρήση αισθητήρων, κινητήρες servos και μικροεπεξεργαστών όπως το micro:bit.
• Καλλιέργεια δημιουργικής σκέψης: Ενθαρρύνονται να σχεδιάσουν και να υλοποιήσουν καινοτόμες λύσεις
• Ανάπτυξη δεξιοτήτων συνεργασίας: Η ομαδική εργασία για τη σχεδίαση κατασκευή και υλοποίηση του συστήματος προάγει την επικοινωνία και τη συνεργασία.
• Εξοικείωση με τη χρήση αισθητήρων: Μαθαίνουν πώς λειτουργούν οι αισθητήρες και πώς ενσωματώνονται σε ένα ολοκληρωμένο σύστημα.
• Ενίσχυση των δεξιοτήτων προγραμματισμού: Οι μαθητές γράφουν και δοκιμάζουν κώδικα για να ελέγχουν τη λειτουργία των αισθητήρων αποκτώντας πρακτική εμπειρία στον προγραμματισμό.
• Να αναπτύξουν ενσυναίσθηση για τις ανάγκες των συμμαθητών τους (διαχείριση θορύβου σχολικής τάξης).
• Να αποκτήσουν αυτοπεποίθηση μέσα από τη δημιουργία ενός δικού τους λειτουργικού συστήματος.
• Να βιώνουν ένα ασφαλές και μη τιμωρητικό σύστημα αυτορρύθμισης της σχολικής φασαρίας φιλικό προς όλους.

Η υλοποίηση του έργου πραγματοποιήθηκε μέσα από διαδοχικά στάδια, στα οποία οι μαθητές συνεργάστηκαν ενεργά με τις δασκάλες τους, τόσο σε επίπεδο σχεδιασμού όσο και κατασκευής της μακέτας( κουκουβάγιας).

1. Εισαγωγή στο πρόβλημα & ευαισθητοποίηση

Οι δασκάλες καθοδήγησαν τη συζήτηση στην τάξη σχετικά με:

• Τον “Θόρυβο” στην σχολική τάξη: Οι μαθητές εξέφρασαν τις απόψεις και τις εμπειρίες τους από τη καθημερινή σχολική ζωή. Μέσα από στοχευμένες ερωτήσεις και παραδείγματα, βοήθησαν τα παιδιά να αναγνωρίσουν πότε η ένταση του θορύβου επηρεάζει τη συγκέντρωση και τη μάθηση.
• Τη σπατάλη ηλεκτρικής ενέργειας: Οι μαθητές εξέφρασαν εμπειρίες και ιδέες, ενώ μέσα από ερωτήσεις οι δασκάλες ενίσχυσαν τη σύνδεση του προβλήματος με την καθημερινότητά τους.

2. Διερεύνηση ιδεών & καθοδήγηση σχεδιασμού

Με τη βοήθεια των δασκάλων:

• Οι μαθητές πρότειναν λύσεις
• Έγινε επιλογή της ιδέας της «έξυπνης κουκουβάγιας»
• Οι δασκάλες υποστήριξαν τη διαδικασία με καθοδηγητικές ερωτήσεις και βοήθησαν στη διαμόρφωση του τελικού σχεδίου.

3. Σχεδιασμός μακέτας και ρόλων

Οι μαθητές, σε συνεργασία με τις δασκάλες:

• Σχεδίασαν τη μακέτα
• Μοίρασαν ρόλους (κατασκευή, προγραμματισμός, διακόσμηση)
• Οι δασκάλες ενίσχυσαν τη συνεργασία και τη συμμετοχή όλων των μαθητών.

4. Κατασκευή της μακέτας

Κατά τη διάρκεια της κατασκευής:

• Οι μαθητές δημιούργησαν τις κουκουβάγιες και το περιβάλλον τους
• Οι δασκάλες υποστήριζαν πρακτικά, έδιναν οδηγίες και ενίσχυαν την ομαδική εργασία -Έγινε συνεχής ανατροφοδότηση και βελτίωση των κατασκευών.

5. Προγραμματισμός και πειραματισμός

Οι μαθητές ήρθαν σε επαφή με βασικές έννοιες προγραμματισμού, όπως η χρήση αισθητήρων φωτός και την αντίδραση του συστήματος σε μεταβολές του περιβάλλοντος. Σε αυτό το στάδιο, ο καθηγητής Πληροφορικής καθοδήγησε τους μαθητές στη λογική του προγραμματισμού και στη σταδιακή ανάπτυξη του κώδικα. Παράλληλα, οι δασκάλες της τάξης συνεργάστηκαν ενεργά, υποστηρίζοντας την κατανόηση των εννοιών, ενθαρρύνοντας τη συμμετοχή όλων των μαθητών και γεφυρώνοντας τη δραστηριότητα με τους παιδαγωγικούς στόχους του έργου. Η διαδικασία βασίστηκε στη δοκιμή με συνεχή καθοδήγηση και ανατροφοδότηση.

6. Δοκιμές και βελτιώσεις

Κατά τη φάση των δοκιμών, οι μαθητές, με την υποστήριξη τόσο του καθηγητή Πληροφορικής όσο και των δασκάλων, έλεγξαν τη λειτουργία του συστήματος σε πραγματικές συνθήκες. Ο καθηγητής Πληροφορικής συνέβαλε στον εντοπισμό και τη διόρθωση τεχνικών προβλημάτων, ενώ οι δασκάλες ενίσχυσαν τη διαδικασία αναστοχασμού, βοηθώντας τους μαθητές να κατανοήσουν τα λάθη και να προτείνουν βελτιώσεις. Η συνεργασία όλων οδήγησε σε σταδιακή βελτίωση της κατασκευής, ενισχύοντας την κριτική σκέψη, τη συνεργατικότητα και την ενεργή συμμετοχή των μαθητών.

Από την συζήτηση στην τάξη προέκυψαν οι παρακάτω αυτοματισμοί

Στο κέντρο της τάξης βρίσκεται το μικρό κουκουβαγάκι (Κουκουβάγια 1), το οποίο «ακούει» το περιβάλλον μέσω του μικροφώνου του micro:bit. Όταν αντιληφθεί έντονο θόρυβο «τρομάζει» και στέλνει αμέσως ασύρματο σήμα στη μαμά κουκουβάγια (Κουκουβάγια 2) που βρίσκεται στην έδρα. Η μαμά «ξυπνάει» από τον ύπνο της, εμφανίζει μια λυπημένη φατσούλα στην οθόνη LED, βγάζει έναν χαρακτηριστικό ήχο και κινεί δεξιά-αριστερά το σύννεφο με το φεγγάρι μέσω του servo κινητήρα. Με αυτόν τον παιχνιδιάρικο τρόπο, οι μαθητές καταλαβαίνουν πότε υπάρχει φασαρία στην τάξη και ενθαρρύνονται να χαμηλώσουν την ένταση.

Δίπλα στον διακόπτη των φώτων βρίσκεται η Φωτεινούλα (Κουκουβάγια 3), η οποία παρατηρεί τη φωτεινότητα της τάξης. Μέσω των LED του micro:bit καταλαβαίνει αν τα φώτα είναι ανοιχτά ή κλειστά και όταν αυτά παραμένουν αναμμένα στο τέλος του μαθήματος, ανάβουν όλα τα LED της οθόνης ως υπενθύμιση ότι δεν πρέπει να ξεχνάμε τα φώτα ανοιχτά. Όταν η δασκάλα ή ένα παιδί σκεπάσει με το χέρι του τα LED, η Φωτεινούλα αντιλαμβάνεται τη μείωση της φωτεινότητας και στέλνει ασύρματα σήμα στις άλλες δύο κουκουβάγιες να «κοιμηθούν». Σταματούν τη λειτουργία τους, σβήνουν τα φωτάκια τους και το σύστημα απενεργοποιείται με έναν ευχάριστο και κατανοητό τρόπο για τα παιδιά.

Κάθε κουκουβάγια έχει μέσα της ένα micro:bit το οποίο μπορεί να στέλνει και να λαμβάνει ραδιοκύματα.Όλα τα micro:bit έχουν ρυθμιστεί να δουλεύουν στο ίδιο ραδιο-κανάλι (π.χ. κανάλι 1). Όταν η Κουκουβάγια 1 (στο κέντρο της τάξης) εντοπίσει θόρυβο χρησιμοποιεί την εντολή radio send number για να στείλει μήνυμα στην Κουκουβάγια 2 (στην έδρα). Η Κουκουβάγια 2 «ακούει» το μήνυμα με την εντολή on radio received number και μόλις το λάβει ξυπνάει κάνει τον ήχο και κινεί το σύννεφο με το servo. Η Κουκουβάγια 3 (δίπλα στα φώτα) χρησιμοποιεί επίσης ραδιοσήματα για να ενημερώσει τις άλλες δύο να “πέσουν για ύπνο”

Στόχος: Κατανόηση της λειτουργίας του αισθητήρα μικροφώνου του micro:bit και ορισμός ορίου φασαρίας τάξης.

Δραστηριότητες:

• • Παρατήρηση του micro:bit και εντοπισμός αισθητήρα μικροφώνου, LED και κουμπιών.
  • Προγραμματισμός εμφάνισης LED ανάλογα με την ένταση θορύβου.
  • Μέτρηση τιμών σε ησυχία, μέτριο και δυνατό παλαμάκι.
  • Αποστολή ασύρματου σήματος στην Κουκουβάγια 2 όταν ο θόρυβος υπερβαίνει το όριο.

 

Στόχος: Εκμάθηση λήψης ασύρματου μηνύματος, παραγωγής ήχου και κίνησης servo κινητήρα.

Δραστηριότητες:

• • Παρατήρηση του micro:bit και εντοπισμός ραδιοδέκτη, PIN σύνδεσης servo και LED.
  • Προγραμματισμός λήψης σήματος από την Κουκουβάγια 1 και αναπαραγωγή μελωδίας.
  • Κίνηση servo από 0° → 90° → 0° για κούνημα συννεφιού.
  • Εμφάνιση λυπημένης φατσούλας κατά την ειδοποίηση.

 

Στόχος: Κατανόηση μέτρησης φωτός με micro:bit και επικοινωνία μεταξύ τριών συσκευών στο ίδιο ραδιο-κανάλι.

Δραστηριότητες:

• • Μέτρηση φωτεινότητας τάξης με ανοιχτό/κλειστό φως, φακό και σκίαση με το χέρι.
  • Προγραμματισμός αναβοσβήσματος όλων των LED ανάλογα με το επίπεδο φωτός.
  • Αποστολή μηνύματος “sleep” στις Κουκουβάγιες 1 & 2 όταν η τάξη σκοτεινιάσει.
  • Υλοποίηση πλήρους διαγράμματος ροής με αποστολή και λήψη σήματος ύπνου.

 

1. Πραγματοποιήθηκε συζήτηση στην τάξη, κατά την οποία οι μαθητές εξέφρασαν ιδέες για το τι μπορούν να κάνουν οι τρεις κουκουβάγιες και πώς θα μπορούσαν να επικοινωνούν μεταξύ τους.

2) Οι κουκουβάγιες σχεδιάστηκαν σε μακέτα απο χαρτόνι , εκτυπώθηκαν σε χαρτί και οι μαθητές τις κατασκεύασαν

 

 

3) Η τάξη χωρίστηκε σε πέντε ομάδες και κάθε ομάδα κατασκεύασε τη δική της κουκουβάγια, δημιουργώντας ένα κουτί-κουκουβάγια σε μορφή μακέτας πάνω στο οποίο κόλλησαν τις εκτυπωμένες ζωγραφιές.

 

 

 

4. Πραγματοποιήθηκε ο προγραμματισμός των κουκουβαγιών στο εργαστήριο πληροφορικής, με τη χρήση του Micro:bit ώστε να επιτευχθεί η επικοινωνία μεταξύ τους.

 

 

 

Η πρώτη κουκουβάγια είναι το μικρό κουκουβαγάκι που βρίσκεται στο κέντρο της τάξης και «ακούει» προσεκτικά το περιβάλλον μέσω του μικροφώνου του micro:bit. Όταν αντιληφθεί έντονο θόρυβο, τρομάζει και στέλνει ένα ασύρματο σήμα για να ξυπνήσει τη μαμά κουκουβάγια δείχνοντας πώς ένα ερέθισμα από το περιβάλλον μπορεί να ενεργοποιήσει το σύστημα.

Η δεύτερη κουκουβάγια είναι η μαμά, που ξεκουράζεται στην έδρα και «ξυπνά» όταν λάβει το σήμα από το μικρό κουκουβαγάκι. Τότε δείχνει μια λυπημένη φατσούλα στην οθόνη, βγάζει έναν ήχο και κινεί το σύννεφο με το servo εκφράζοντας ότι ενοχλήθηκε από τη φασαρία και ειδοποιώντας έτσι τους μαθητές.

Η τρίτη κουκουβάγια, η Φωτεινούλα παρατηρεί τη φωτεινότητα της τάξης και καταλαβαίνει πότε είναι ώρα για ξεκούραση. Όταν σκοτεινιάσει ή δοθεί εντολή, στέλνει μήνυμα στις άλλες δύο κουκουβάγιες να «κοιμηθούν». Σβήνοντας τα φώτα και σταματώντας τη λειτουργία τους δείχνοντας πώς ένα σύστημα μπορεί να ελέγχεται από τις συνθήκες του περιβάλλοντος.

Αυτό το έργο είναι ένα εργαλείο μάθησης που μας διδάσκει πολλά σημαντικά πράγματα.

• Μαθαίνουμε υπευθυνότητα. Κάθε μαθητής καταλαβαίνει ότι οι πράξεις του επηρεάζουν τους άλλους. Όταν μιλάμε πολύ δυνατά, ενοχλούμε τους συμμαθητές μας και δυσκολεύουμε το μάθημα. Όταν ξεχνάμε να κλείσουμε τα φώτα, σπαταλάμε ενέργεια που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί αλλού. Έτσι, μαθαίνουμε να σκεφτόμαστε τις συνέπειες των πράξεών μας.
• Μαθαίνουμε συνεργασία. Όπως τα τρία Micro:bit συνεργάζονται μεταξύ τους για να λειτουργήσει το σύστημα, έτσι και εμείς πρέπει να συνεργαζόμαστε στην τάξη. Κανένας δεν είναι μόνος του. Όλοι μαζί δημιουργούμε το κλίμα της τάξης μας.
• Μαθαίνουμε οικολογική συνείδηση. Το έργο μας βοηθά να καταλάβουμε πόσο σημαντική είναι η εξοικονόμηση ενέργειας. Κάθε φορά που κλείνουμε τα φώτα όταν δεν χρειάζονται, συμβάλλουμε στην προστασία του περιβάλλοντος. Αυτή η μικρή πράξη, όταν γίνεται από όλους κάνει μεγάλη διαφορά.

ΠΕ70 Μουτζούρη Σωτηρία

ΠΕ70 Γεωργακάκη Δήμητρα Ευτυχία

ΠΕ86 Δαμιανάκης Αντώνης

• 3 Micro:bit: 19,90€ =60€
• 3 Κιτ μπαταριών: 5€
• 1 Servo motor : 3€

Σύνολο: 68€

Διεύθυνση Αποθετηρίου: https://github.com/antonisdam/robotics_ellak_2026