An ARTful City Through Children’s Eyes:

Children Designing Interactive Public Art Spaces

Ομάδα: The ARTful City Dreamers

Οι πόλεις αποτελούν ζωντανούς οργανισμούς, όπου οι δημόσιοι χώροι διαμορφώνουν την καθημερινότητα και την κοινωνική εμπειρία των πολιτών. Η τέχνη στον δημόσιο χώρο – μέσω street art, υπαίθριων γκαλερί και καλλιτεχνικών παρεμβάσεων – προσφέρει ένα μέσο έκφρασης, επικοινωνίας και συμμετοχής, συμβάλλοντας παράλληλα στη βιώσιμη ανάπτυξη των πόλεων. Το έργο “An ARTful City Through Children’s Eyes” υλοποιείται με τους/τις μαθητές/τριες του 11ου Πειραματικού Νηπιαγωγείου Αλίμου και στοχεύει στη γνωριμία των παιδιών με τους δημόσιους χώρους τέχνης της πόλης τους, μέσα από τη δημιουργία μιας διαδραστικής μακέτα. Η δημιουργία διαδραστικών δημόσιων χώρων τέχνης στον Άλιμο, όπως αυτοί σχεδιάζονται και οραματίζονται από τα ίδια τα παιδιά.  αφορούν τέσσερα κύρια σημεία δημόσιας τέχνης, στα οποία τα παιδιά μπορούν να αλληλεπιδράσουν μέσω του επιδαπέδιου ρομπότ Blue-Bot και του κιτ εφευρέσεων Makey Makey, ενεργοποιώντας ήχους, μουσική και ηχογραφημένα μηνύματα. Μέσα από τη δράση, τα παιδιά αναπτύσσουν δεξιότητες δημιουργικότητας, συνεργασίας και υπολογιστικής σκέψης, ενώ καλλιεργούν κοινωνική συνείδηση και ενεργή συμμετοχή στην κοινότητα. Το έργο ενσωματώνει τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης, όπως η ποιοτική εκπαίδευση, η βιώσιμη πόλη, η υπεύθυνη κατανάλωση και η συνεργασία για την επίτευξη κοινών στόχων, προάγοντας την έννοια της βιώσιμης πόλης όπου τα  τα παιδιά γίνονται ενεργοί πολίτες και συνδημιουργοί της.

Η παρουσίαση της δράσης μας με φωτογραφικό υλικό.

https://www.canva.com/design/DAHMqzh2HJ8/B02RR8YH1qe6J7Gfkt_XCw/view

Αναλυτική Περιγραφή Δράσης & Στοχοθεσία

Τίτλος Έργου:
An ARTful City Through Children’s Eyes: Children Designing Interactive Public Art Spaces

Ο Άλιμος είναι μια παραθαλάσσια πόλη με έντονη κοινωνική και πολιτιστική ζωή, όπου οι δημόσιοι χώροι (παραλία, πάρκα, πλατείες, γειτονιές) αποτελούν σημεία συνάντησης και καθημερινής εμπειρίας για τα παιδιά. Παράλληλα, η τέχνη στον δημόσιο χώρο (τοιχογραφίες, street art, υπαίθριες παρεμβάσεις) μπορεί να λειτουργήσει ως μέσο έκφρασης, επικοινωνίας και συμμετοχής όλων των πολιτών. Το παρόν έργο θα υλοποιηθεί με τους/τις μαθητές/τριες του 11ου Πειραματικού Νηπιαγωγείου Αλίμου και στοχεύει στη γνωριμία των παιδιών με τους δημόσιους χώρους τέχνης της πόλης τους, μέσα από τη δημιουργία μιας διαδραστικής μακέτας, αξιοποιώντας ανοιχτές τεχνολογίες, τη ρομποτική και τη βιωματική μάθηση.

Ηλικία: 4–6 ετών (Νηπιαγωγείο)
Διάρκεια: 24 διδακτικές ώρες
Μεθοδολογία: STEAM, βιωματική μάθηση, συνεργατική μάθηση, παιγνιώδης εξερεύνηση

α. Μελέτη υπάρχουσας κατάστασης

Η έρευνα ξεκίνησε από τις εμπειρίες των παιδιών στην πόλη του Αλίμου. Μέσα από συζήτηση, παρατήρηση φωτογραφιών και περιγραφές καθημερινών διαδρομών, τα παιδιά αναγνώρισαν χώρους όπως η παραλία, τα πάρκα, οι πλατείες και η γειτονιά τους. Παράλληλα, ήρθαν σε επαφή με παραδείγματα street art και δημόσιας τέχνης και συζήτησαν τον ρόλο τους στην πόλη.

β. Ορισμός προβλήματος – ανάγκης

Διαπιστώθηκε ότι:

• τα παιδιά δεν έχουν ενεργό ρόλο στον σχεδιασμό των δημόσιων χώρων,
• η τέχνη συχνά δεν γίνεται αντιληπτή ως στοιχείο της καθημερινής ζωής,
• υπάρχει ανάγκη για παιδαγωγικά κατάλληλη εισαγωγή στην τεχνολογία και τον προγραμματισμό.

1️⃣ ΦΑΣΗ: ΑΦΟΡΜΗΣΗ & ΕΡΕΥΝΑ

Διάρκεια: 4 διδακτικές  ώρες
Στόχος: Τα παιδιά να κατανοήσουν ότι η τέχνη υπάρχει γύρω τους και στους δημόσιους χώρους της πόλης τους, να παρατηρήσουν και να αναγνωρίσουν γνωστά τοπία του Αλίμου και να αναπτύξουν περιβαλλοντική και κοινωνική συνείδηση.

 

Δραστηριότητες:

• Δραστηριότητα 1: Προβολή φωτογραφιών και βίντεο με δημόσιους χώρους τέχνης, street art, πλατείες και πάρκα στον Άλιμο

  Η έναρξη του έργου βασίστηκε σε μια ουσιαστική συνεργασία σχολείου και οικογένειας. Οι γονείς ανταποκρίθηκαν με ιδιαίτερο ενδιαφέρον στο κάλεσμα της εκπαιδευτικής ομάδας και συνέβαλαν ενεργά στη συλλογή πλούσιου φωτογραφικού υλικού από διάφορα σημεία του Αλίμου. Μέσα από οικογενειακούς περιπάτους και καθημερινές διαδρομές, κατέγραψαν τοιχογραφίες, έργα street art, γλυπτά, πλατείες, πάρκα, την παραλιακή ζώνη και άλλους δημόσιους χώρους που αποτελούν μέρος της ζωής των παιδιών.

  Το υλικό αυτό αξιοποιήθηκε στην τάξη μέσω προβολής φωτογραφιών και βίντεο, δίνοντας στα παιδιά την ευκαιρία να αναγνωρίσουν οικεία μέρη της πόλης τους και να μοιραστούν προσωπικές εμπειρίες από τις επισκέψεις τους σε αυτά. Η ενεργός συμμετοχή των οικογενειών ενίσχυσε τη σύνδεση του σχολείου με την τοπική κοινότητα και συνέβαλε στη δημιουργία ενός αυθεντικού μαθησιακού περιβάλλοντος, όπου οι εμπειρίες των παιδιών αποτέλεσαν το σημείο εκκίνησης της διερεύνησης.

  Μέσα από την παρατήρηση και τη συζήτηση, τα παιδιά συνειδητοποίησαν ότι η τέχνη μπορεί να βρίσκεται παντού γύρω τους και ότι οι δημόσιοι χώροι μπορούν να αποτελούν χώρους δημιουργίας, έκφρασης και αλληλεπίδρασης για όλους τους πολίτες.

• Δραστηριότητα 2: Συζήτηση «Πού βλέπουμε τέχνη στην πόλη; Πώς μας κάνει να νιώθουμε;»

  Ακολούθησε οργανωμένη συζήτηση στην ολομέλεια της τάξης, κατά την οποία τα παιδιά κλήθηκαν να μοιραστούν προσωπικές εμπειρίες και παρατηρήσεις. Εξέφρασαν τις απόψεις τους σχετικά με τα μέρη όπου συναντούν την τέχνη στην καθημερινότητά τους και περιέγραψαν τα συναισθήματα που τους προκαλούν οι χρωματιστές τοιχογραφίες, τα γλυπτά και οι καλλιτεχνικές δημιουργίες στον δημόσιο χώρο. Οι απαντήσεις τους ανέδειξαν συναισθήματα χαράς, ενθουσιασμού, έκπληξης και δημιουργικότητας, ενώ παράλληλα καλλιεργήθηκε ο προφορικός λόγος, η ενεργητική ακρόαση και ο σεβασμός στις διαφορετικές απόψεις.

  Δραστηριότητα 3: Εφαρμογή της ρουτίνας σκέψης «Βλέπω – Αισθάνομαι – Σκέφτομαι – Αναρωτιέμαι»

  Για την εμβάθυνση των παρατηρήσεων χρησιμοποιήθηκε η ρουτίνα ορατής σκέψης «Βλέπω – Αισθάνομαι – Σκέφτομαι – Αναρωτιέμαι». Τα παιδιά παρατήρησαν επιλεγμένες εικόνες δημόσιας τέχνης και κλήθηκαν να περιγράψουν τι ακριβώς βλέπουν, ποια συναισθήματα τους δημιουργούνται, ποιες σκέψεις γεννιούνται και ποια ερωτήματα προκύπτουν. Μέσα από αυτή τη διαδικασία ενισχύθηκαν η κριτική σκέψη, η παρατηρητικότητα, η συναισθηματική έκφραση και η ικανότητα διατύπωσης υποθέσεων. Οι ιδέες και οι προβληματισμοί των παιδιών αποτέλεσαν πολύτιμο υλικό για τον σχεδιασμό των επόμενων φάσεων του έργου.

  Δραστηριότητα 4: Καταγραφή ιδεών και δημιουργία εννοιολογικού χάρτη

  Οι απόψεις, οι προτάσεις και τα ερωτήματα των παιδιών καταγράφηκαν από τις εκπαιδευτικούς σε μεγάλο χαρτί αναφοράς και στον πίνακα της τάξης. Δημιουργήθηκε ένας εννοιολογικός χάρτης που αποτύπωνε τις αρχικές γνώσεις και αντιλήψεις των παιδιών σχετικά με την τέχνη στην πόλη. Μέσα από τη συνεργατική αυτή διαδικασία τα παιδιά συνειδητοποίησαν ότι οι ιδέες τους έχουν αξία και μπορούν να συμβάλουν στον σχεδιασμό μιας καλύτερης και πιο δημιουργικής πόλης. Παράλληλα, τέθηκαν οι βάσεις για τη διαμόρφωση του κεντρικού ερωτήματος του έργου: «Πώς μπορούμε να σχεδιάσουμε μια πόλη όπου η τέχνη θα είναι προσβάσιμη, διαδραστική και φιλική για τα παιδιά;»

2️⃣ ΦΑΣΗ: ΣΥΛΛΟΓΗ ΙΔΕΩΝ & ΟΡΙΣΜΟΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ

Διάρκεια: 4 διδακτικές ώρες
Στόχος: Τα παιδιά να καταλήξουν σε ανάγκες και προβλήματα που μπορεί να λύσει η τέχνη στην πόλη τους, ενισχύοντας την κριτική σκέψη και την κοινωνική συμμετοχή.

Δραστηριότητες:

Δραστηριότητα 1: Ομαδική συζήτηση – «Πώς θα θέλαμε να φαίνεται η πόλη μας;»

Αξιοποιώντας τις γνώσεις και τις εμπειρίες που αποκόμισαν από την προηγούμενη φάση, τα παιδιά συμμετείχαν σε συζήτηση στην ολομέλεια με θέμα το όραμά τους για την πόλη του μέλλοντος. Μέσα από ερωτήσεις ανοιχτού τύπου, εξέφρασαν ιδέες, επιθυμίες και προβληματισμούς σχετικά με τους δημόσιους χώρους που επισκέπτονται καθημερινά.

Οι μαθητές και οι μαθήτριες περιέγραψαν μια πόλη πιο πολύχρωμη, δημιουργική και φιλική προς τα παιδιά, με περισσότερα έργα τέχνης, μουσική, χώρους παιχνιδιού και σημεία συνάντησης για τους κατοίκους. Η συζήτηση ενίσχυσε την ενεργό συμμετοχή, την επιχειρηματολογία και την καλλιέργεια της δημοκρατικής έκφρασης, ενώ παράλληλα ανέδειξε τον ρόλο των παιδιών ως ενεργών πολιτών που μπορούν να διατυπώνουν προτάσεις για τη βελτίωση του τόπου τους.

Δραστηριότητα 2: Καταγραφή προτάσεων για δημόσιους χώρους που θα μπορούσαν να «ζωντανέψουν» με χρώματα, ήχους και τέχνη

Στη συνέχεια, τα παιδιά εργάστηκαν συνεργατικά για να εντοπίσουν χώρους της πόλης που θεωρούσαν ότι θα μπορούσαν να γίνουν πιο ελκυστικοί και φιλικοί μέσα από καλλιτεχνικές παρεμβάσεις. Οι ιδέες τους καταγράφηκαν σε πίνακα αναφοράς και συνοδεύτηκαν από ζωγραφιές και προφορικές περιγραφές.

Πρότειναν τη δημιουργία πολύχρωμων τοιχογραφιών, διαδραστικών έργων τέχνης, μουσικών εγκαταστάσεων και χώρων όπου οι επισκέπτες θα μπορούσαν να αγγίζουν, να ακούνε ή να συμμετέχουν ενεργά. Μέσα από τη διαδικασία αυτή τα παιδιά κατανόησαν ότι η τέχνη μπορεί να λειτουργήσει ως εργαλείο αναβάθμισης των δημόσιων χώρων και βελτίωσης της ποιότητας ζωής των πολιτών.

Δραστηριότητα 3: Αναγνώριση αναγκών και ορισμός προβλήματος

Με τη βοήθεια των εκπαιδευτικών, τα παιδιά κλήθηκαν να σκεφτούν τι λείπει από ορισμένους δημόσιους χώρους και πώς θα μπορούσαν να γίνουν πιο ενδιαφέροντες και προσβάσιμοι για όλους. Μέσα από τον διάλογο αναγνώρισαν ότι οι περισσότεροι χώροι σχεδιάζονται από ενήλικες και ότι σπάνια ζητείται η γνώμη των παιδιών.

Η συζήτηση οδήγησε στον προσδιορισμό του βασικού προβλήματος του έργου: τα παιδιά επιθυμούν να έχουν ενεργό ρόλο στον σχεδιασμό της πόλης τους και να δημιουργήσουν δημόσιους χώρους τέχνης που να ανταποκρίνονται στις ανάγκες και τα ενδιαφέροντά τους. Παράλληλα, διαπιστώθηκε η ανάγκη σύνδεσης της τέχνης με τη δημιουργικότητα, την τεχνολογία και τη συμμετοχή της κοινότητας.

Δραστηριότητα 4: Επιλογή των τεσσάρων διαδραστικών σημείων της μακέτας

Μετά την επεξεργασία όλων των προτάσεων, τα παιδιά συμμετείχαν σε διαδικασία λήψης αποφάσεων και κατέληξαν στα τέσσερα σημεία που θα συμπεριλάμβανε η διαδραστική μακέτα της πόλης τους.

Τα σημεία που επιλέχθηκαν ήταν:

• ο Παραλιακός Περίπατος Αλίμου,
• το Πάρκο / η Πλατεία Αλίμου,
• η Γειτονιά και το Σχολείο,
• ένας Πολιτιστικός Χώρος Τέχνης.

Για κάθε σημείο συζητήθηκαν οι πιθανές καλλιτεχνικές παρεμβάσεις και οι τρόποι με τους οποίους θα μπορούσαν να γίνουν διαδραστικά μέσω της τεχνολογίας. Η διαδικασία αυτή ενίσχυσε τη συνεργασία, τη λήψη αποφάσεων και την αίσθηση συλλογικής ευθύνης.

Δραστηριότητα 5: Δημιουργία του αρχικού σχεδίου της «ARTful City»

Τα παιδιά αποτύπωσαν τις ιδέες τους μέσα από ελεύθερο σχέδιο και ομαδικές εικαστικές δημιουργίες. Ζωγράφισαν την πόλη όπως την οραματίζονται, προσθέτοντας έργα τέχνης, χρώματα, ήχους και σημεία αλληλεπίδρασης για τους κατοίκους και τους επισκέπτες.

Οι δημιουργίες αυτές αποτέλεσαν το πρώτο προσχέδιο της διαδραστικής μακέτας που θα ακολουθούσε στην επόμενη φάση του έργου και λειτούργησαν ως γέφυρα ανάμεσα στη φαντασία των παιδιών και την υλοποίηση των ιδεών τους.

 

3️⃣ ΦΑΣΗ: ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΑΚΕΤΑΣ & ΔΙΑΔΡΑΣΤΙΚΩΝ ΧΩΡΩΝ

Διάρκεια: 6 διδακτικές ώρες
Στόχος: Σχεδιασμός και χωροθέτηση των διαδραστικών δημόσιων χώρων, ανάπτυξη δημιουργικότητας, σχεδιαστικών δεξιοτήτων και συνεργασίας.

α. Προτεινόμενη λύση

Η προτεινόμενη λύση είναι η δημιουργία μιας μακέτας της πόλης του Αλίμου, στην οποία ενσωματώνονται τέσσερις δημόσιοι χώροι τέχνης. Η εξερεύνηση της μακέτας πραγματοποιείται με το επιδαπέδιο ρομπότ Blue-Bot, ενώ η αλληλεπίδραση με τα έργα τέχνης επιτυγχάνεται μέσω του κιτ Makey Makey, το οποίο ενεργοποιεί ήχους και ηχογραφημένα μηνύματα.

β. Λίστα υλικών και εργαλείων

• Επιδαπέδιο ρομπότ Blue-Bot
• Kit Makey Makey
• Υπολογιστής / tablet
• Χαρτόνια, κουτιά, μπογιές, μαρκαδόροι
• Αγώγιμα υλικά (αλουμινόχαρτο, πλαστελίνη)
• Καλώδια – κροκοδειλάκια

Δραστηριότητες:

Δραστηριότητα 1: Σχεδιασμός της μακέτας της πόλης του Αλίμου

Αξιοποιώντας τις ιδέες που προέκυψαν από την προηγούμενη φάση, τα παιδιά ανέλαβαν τον ρόλο των μικρών αρχιτεκτόνων και πολεοδόμων. Αρχικά συζήτησαν πώς θα μπορούσαν να αποτυπώσουν την πόλη του Αλίμου σε μια μεγάλη τρισδιάστατη μακέτα και ποια σημεία θα έπρεπε να συμπεριληφθούν.

Με τη βοήθεια φωτογραφιών, χαρτών και προσωπικών εμπειριών, εντόπισαν τα βασικά χαρακτηριστικά της πόλης και αποφάσισαν τη θέση των τεσσάρων διαδραστικών χώρων τέχνης. Μέσα από τη διαδικασία αυτή κατανόησαν βασικές έννοιες προσανατολισμού, χωροθέτησης και αναπαράστασης του χώρου.

Δραστηριότητα 2: Κατασκευή της βάσης της μακέτας

Τα παιδιά εργάστηκαν σε ομάδες για τη δημιουργία της βάσης της μακέτας χρησιμοποιώντας μεγάλα χαρτόνια και ανακυκλώσιμα υλικά. Σχεδίασαν δρόμους, πεζόδρομους, χώρους πρασίνου και τη θαλάσσια περιοχή του Αλίμου, δημιουργώντας το περιβάλλον μέσα στο οποίο θα κινούνταν αργότερα το Blue-Bot.

Η δραστηριότητα έδωσε έμφαση στην επαναχρησιμοποίηση υλικών και στην περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση, συνδέοντας τη δημιουργία της μακέτας με τις αρχές της βιώσιμης ανάπτυξης.

Δραστηριότητα 3: Δημιουργία των τεσσάρων διαδραστικών δημόσιων χώρων τέχνης

Κάθε ομάδα ανέλαβε να σχεδιάσει και να κατασκευάσει έναν από τους τέσσερις επιλεγμένους χώρους της πόλης:

• Παραλιακός Περίπατος Αλίμου
• Πάρκο / Πλατεία Αλίμου
• Γειτονιά – Σχολείο
• Χώροι Τέχνης/Μουσεία

Τα παιδιά χρησιμοποίησαν χαρτόνια, κουτιά, μπογιές, μαρκαδόρους και διάφορα ανακυκλώσιμα υλικά για να αποδώσουν τα χαρακτηριστικά κάθε χώρου. Παράλληλα πρόσθεσαν στοιχεία δημόσιας τέχνης, όπως τοιχογραφίες, γλυπτά, πολύχρωμες κατασκευές και διαδραστικές εγκαταστάσεις, σύμφωνα με τις ιδέες που είχαν διατυπώσει στις προηγούμενες συζητήσεις.

Δραστηριότητα 4: Εικαστικές παρεμβάσεις και καλλιτεχνική έκφραση

Στο στάδιο αυτό δόθηκε ιδιαίτερη έμφαση στη δημιουργική έκφραση των παιδιών. Οι μαθητές και οι μαθήτριες πειραματίστηκαν με χρώματα, σχήματα και υλικά, δημιουργώντας πρωτότυπα έργα τέχνης για τους δημόσιους χώρους της μακέτας.

Οι δημιουργίες τους αποτύπωσαν τις προσωπικές τους αντιλήψεις για μια όμορφη, φιλική και συμπεριληπτική πόλη. Μέσα από την καλλιτεχνική διαδικασία ενισχύθηκαν η φαντασία, η αισθητική καλλιέργεια και η αυτοπεποίθηση των παιδιών.

4️⃣ ΦΑΣΗ: ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ BLUE-BOT

Διάρκεια: 4 διδακτικές ώρες
Στόχος: Τα παιδιά να γνωρίσουν βασικές έννοιες της υπολογιστικής σκέψης και του προγραμματισμού μέσα από βιωματικές δραστηριότητες, σχεδιάζοντας και υλοποιώντας διαδρομές του Blue-Bot και Tale – Bot στη διαδραστική μακέτα της πόλης τους.

Δραστηριότητα 1: Γνωριμία με το Blue-Bot και το Tale Bot και τις δυνατότητές τους

Η φάση ξεκίνησε με την παρουσίαση του επιδαπέδιου ρομπότ Blue-Bot. Τα παιδιά παρατήρησαν τα χαρακτηριστικά του, εξερεύνησαν τα πλήκτρα εντολών και συζήτησαν τον τρόπο με τον οποίο ένα ρομπότ μπορεί να εκτελεί οδηγίες που δίνει ο άνθρωπος.

Μέσα από βιωματικές δοκιμές κατανόησαν ότι το ρομπότ δεν κινείται μόνο του, αλλά ακολουθεί συγκεκριμένες εντολές που πρέπει να δοθούν με σωστή σειρά. Η δραστηριότητα συνέβαλε στην ανάπτυξη της λογικής σκέψης και στην κατανόηση της έννοιας του αλγορίθμου.

Δραστηριότητα 2: Παιχνίδια προγραμματισμού χωρίς υπολογιστή (Unplugged Activities)

Πριν χρησιμοποιήσουν το Blue-Bot και το Tale Bot τα παιδιά συμμετείχαν σε κινητικά παιχνίδια προγραμματισμού. Χρησιμοποιώντας κάρτες εντολών (μπροστά, πίσω, δεξιά, αριστερά), κλήθηκαν να καθοδηγήσουν συμμαθητές τους σε συγκεκριμένες διαδρομές μέσα στην τάξη.

Μέσα από το παιχνίδι βίωσαν τον ρόλο του «προγραμματιστή» και του «ρομπότ», κατανοώντας ότι η επιτυχής ολοκλήρωση μιας διαδρομής απαιτεί σαφείς και σωστά οργανωμένες οδηγίες.

Δραστηριότητα 3: Σχεδιασμός διαδρομών στη μακέτα της πόλης

Αφού εξοικειώθηκαν με τις βασικές εντολές, τα παιδιά εργάστηκαν πάνω στη μακέτα της πόλης που είχαν κατασκευάσει. Παρατήρησαν τη θέση των τεσσάρων διαδραστικών χώρων τέχνης και συζήτησαν πιθανές διαδρομές που θα μπορούσε να ακολουθήσει το Blue-Bot και το Tale – Bot για να τους επισκεφθεί.

Σε μικρές ομάδες σχεδίασαν τη διαδρομή του ρομπότ χρησιμοποιώντας κάρτες κατεύθυνσης και κατέγραψαν την ακολουθία των εντολών που απαιτούνταν για τη μετάβασή του από το ένα σημείο στο άλλο.

Δραστηριότητα 4: Προγραμματισμός του Blue-Bot και του Tale – Bot ως «ξεναγών» της ARTful City

Τα παιδιά προγραμμάτισαν το Blue-Bot ώστε να λειτουργεί ως ξεναγός της διαδραστικής πόλης τους. Εισήγαγαν τις κατάλληλες εντολές και παρακολούθησαν την πορεία του ρομπότ καθώς μετακινούνταν από τον Παραλιακό Περίπατο στο Πάρκο, στη Γειτονιά – Σχολείο και στον Πολιτιστικό Χώρο Τέχνης.

Η δραστηριότητα προκάλεσε μεγάλο ενθουσιασμό, καθώς τα παιδιά έβλεπαν τις ιδέες τους να «ζωντανεύουν» μέσα από τη διαδρομή του ρομπότ στον χώρο που είχαν δημιουργήσει τα ίδια.

Δραστηριότητα 5: Δοκιμές, εντοπισμός λαθών και βελτιώσεις

Κατά τη διάρκεια των δοκιμών, το Blue-Bot δεν ακολουθούσε πάντοτε τη σωστή διαδρομή. Τα παιδιά παρατήρησαν τα αποτελέσματα, εντόπισαν τα σημεία όπου υπήρχαν λάθη στις εντολές και πρότειναν τρόπους διόρθωσης.

Μέσα από τη διαδικασία αυτή ήρθαν σε επαφή με την έννοια του ελέγχου και της διόρθωσης λαθών (debugging), κατανοώντας ότι τα λάθη αποτελούν φυσικό μέρος της μαθησιακής διαδικασίας και ευκαιρία για βελτίωση.

5️⃣ ΦΑΣΗ: ΔΙΑΔΡΑΣΗ ΜΕ MAKEY MAKEY

Διάρκεια: 4 διδακτικές ώρες
Στόχος:

Τα παιδιά να γνωρίσουν τις δυνατότητες των ανοιχτών τεχνολογιών και να κατανοήσουν την έννοια της διάδρασης, μετατρέποντας τους δημόσιους χώρους τέχνης της μακέτας τους σε πολυαισθητηριακά περιβάλλοντα που ενεργοποιούν ήχους, μουσική και μηνύματα.

Δραστηριότητα 1: Γνωριμία με το Makey Makey

Η φάση ξεκίνησε με την παρουσίαση του κιτ εφευρέσεων Makey Makey. Τα παιδιά παρατήρησαν τα εξαρτήματα του κυκλώματος και συζήτησαν για τον τρόπο με τον οποίο καθημερινά αντικείμενα μπορούν να μετατραπούν σε διαδραστικά εργαλεία.

Μέσα από απλά πειράματα ανακάλυψαν ότι υλικά όπως το αλουμινόχαρτο και η αγώγιμη πλαστελίνη μπορούν να λειτουργήσουν ως διακόπτες, επιτρέποντας την ενεργοποίηση ήχων και εντολών στον υπολογιστή.

Δραστηριότητα 2: Διερεύνηση αγώγιμων υλικών

Τα παιδιά πειραματίστηκαν με διάφορα υλικά προκειμένου να διαπιστώσουν ποια μπορούν να μεταφέρουν ηλεκτρικό σήμα. Χρησιμοποίησαν αλουμινόχαρτο, φύλλα, νερό και άλλα υλικά, πραγματοποιώντας δοκιμές και καταγράφοντας τα αποτελέσματά τους.

Η δραστηριότητα συνέβαλε στην ανάπτυξη δεξιοτήτων παρατήρησης, διερεύνησης και διατύπωσης υποθέσεων, ενισχύοντας παράλληλα τη σύνδεση της τεχνολογίας με τις φυσικές επιστήμες.

Δραστηριότητα 3: Ενσωμάτωση του Makey Makey στη μακέτα

Στη συνέχεια τα παιδιά συνεργάστηκαν για να ενσωματώσουν τα αγώγιμα υλικά στα τέσσερα διαδραστικά σημεία της μακέτας.

Κάθε χώρος τέχνης συνδέθηκε με το Makey Makey μέσω καλωδίων, ώστε να μπορεί να ενεργοποιεί συγκεκριμένο ηχητικό περιεχόμενο. Με τον τρόπο αυτό οι χώροι που είχαν σχεδιάσει μετατράπηκαν σε σημεία αλληλεπίδρασης και εξερεύνησης.

Δραστηριότητα 4: Δημιουργία ηχητικού περιεχομένου

Τα παιδιά ηχογράφησαν δικά τους μηνύματα, ενώ αξιοποιήθηκε το Scratch αλλά και οι εφαρμογές του makey makey – piano και sampler.

Η δραστηριότητα ενίσχυσε την προφορική έκφραση, τη δημιουργικότητα και την αίσθηση ότι οι ίδιοι οι μαθητές αποτελούν δημιουργούς του περιεχομένου που παρουσιάζεται.

Δραστηριότητα 5: Διαδραστική περιήγηση στην ARTful City

Με την ολοκλήρωση των συνδέσεων, τα παιδιά πραγματοποίησαν διαδραστικές περιηγήσεις στη μακέτα. Το Blue-Bot λειτουργούσε ως ξεναγός, ενώ κάθε φορά που έφτανε σε έναν χώρο τέχνης ή όταν τα παιδιά άγγιζαν τα αγώγιμα σημεία, ενεργοποιούνταν οι αντίστοιχοι ήχοι και τα ηχογραφημένα μηνύματα.

Η εμπειρία ενθουσίασε τα παιδιά και των δύο τμημάτων καθώς είδαν τις δημιουργίες τους να αποκτούν ζωή μέσα από την τεχνολογία.

6️⃣ ΦΑΣΗ: ΔΙΑΧΥΣΗ & ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

Διάρκεια: 2 διδακτικές ώρες

 Στόχος: Ενίσχυση της επικοινωνίας, της συνεργασίας και της κοινωνικής συμμετοχής, διάχυση της γνώσης στην κοινότητα.

Δραστηριότητες:

Δραστηριότητα 1: Παρουσίαση της μακέτας στους γονείς

Η διαδραστική μακέτα παρουσιάστηκε κατά τη διάρκεια της καλοκαιρινής γιορτής του σχολείου. Τα παιδιά ανέλαβαν τον ρόλο των ξεναγών, παρουσιάζοντας στους γονείς τα σημεία της πόλης που δημιούργησαν και εξηγώντας τον τρόπο λειτουργίας του Blue-Bot και του Makey Makey. Η συμμετοχή των οικογενειών αποτέλεσε σημαντικό στοιχείο της δράσης, καθώς οι γονείς είχαν υποστηρίξει το έργο από τα πρώτα του στάδια, συμβάλλοντας με φωτογραφικό υλικό, ιδέες και υλικά κατασκευής.

Δραστηριότητα 2: Δημόσια διάχυση των αποτελεσμάτων

Το έργο κοινοποιήθηκε μέσω της ιστοσελίδας του σχολείου και των ψηφιακών μέσων επικοινωνίας, προκειμένου να ενημερωθεί η ευρύτερη εκπαιδευτική κοινότητα για τη διαδικασία και τα αποτελέσματά του. Η διάχυση επέτρεψε την ανταλλαγή καλών πρακτικών και την ανάδειξη της δημιουργικότητας των παιδιών μέσα από ένα αυθεντικό παράδειγμα STEAM εκπαίδευσης.

Δραστηριότητα 3: Συμμετοχή στο 4ο Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη

Η εκπαιδευτική ομάδα κατέγραψε και τεκμηρίωσε το σύνολο της δράσης προκειμένου να κατατεθεί στο επικείμενο συνέδριο τον Οκτώβριο του 2026 ως παράδειγμα καινοτόμου εκπαιδευτικής πρακτικής που συνδέει την τέχνη, την τεχνολογία, τη βιώσιμη ανάπτυξη και την ενεργό συμμετοχή των παιδιών. Η συμμετοχή στο συνέδριο θα συμβάλει στην εξωστρέφεια του σχολείου και στην ανάδειξη του έργου των των παιδιών ως παραδείγματος καλής πρακτικής στην προσχολική εκπαίδευση.

Συμπεράσματα – Αποτίμηση της Δράσης

Το έργο «An ARTful City Through Children’s Eyes: Children Designing Interactive Public Art Spaces» αποτέλεσε μια ολοκληρωμένη εκπαιδευτική παρέμβαση που συνέδεσε δημιουργικά την τέχνη, την τεχνολογία, τη βιώσιμη ανάπτυξη και την ενεργό πολιτειότητα. Μέσα από μια σειρά βιωματικών και συνεργατικών δραστηριοτήτων, τα παιδιά είχαν την ευκαιρία να διερευνήσουν την πόλη τους, να εκφράσουν τις ιδέες τους για τους δημόσιους χώρους και να μετασχηματίσουν τη γνώση σε δημιουργική δράση. Η συμμετοχή τους σε όλες τις φάσεις του έργου – από την παρατήρηση και τη διερεύνηση έως τον σχεδιασμό, την κατασκευή, τον προγραμματισμό και την παρουσίαση – ενίσχυσε την αυτοπεποίθηση, την υπευθυνότητα και την αίσθηση του «ανήκειν» στην τοπική κοινότητα. Τα παιδιά δεν λειτούργησαν ως παθητικοί δέκτες γνώσης, αλλά ως ενεργοί ερευνητές, σχεδιαστές και συνδημιουργοί της πόλης που οραματίζονται.

Ιδιαίτερα σημαντική υπήρξε η αξιοποίηση της εκπαιδευτικής ρομποτικής και των ανοιχτών τεχνολογιών ως εργαλείων δημιουργικής έκφρασης και επίλυσης προβλημάτων. Η χρήση του Blue-Bot και του Makey Makey έδωσε στα παιδιά τη δυνατότητα να κατανοήσουν βασικές έννοιες υπολογιστικής σκέψης και προγραμματισμού μέσα από αυθεντικές και παιγνιώδεις εμπειρίες μάθησης, αποδεικνύοντας ότι η τεχνολογία μπορεί να αποτελέσει μέσο συμμετοχής, συνεργασίας και καινοτομίας ήδη από την προσχολική ηλικία. Παράλληλα, η ενεργός εμπλοκή των οικογενειών σε διάφορα στάδια του έργου, από τη συλλογή φωτογραφικού υλικού έως την υποστήριξη των κατασκευών και την τελική παρουσίαση, ενίσχυσε τη σύνδεση σχολείου, οικογένειας και τοπικής κοινότητας, δημιουργώντας ένα ισχυρό δίκτυο συνεργασίας γύρω από τη μαθησιακή διαδικασία.

Η δράση συνδέθηκε ουσιαστικά με πολλούς από τους 17  Στόχους της Βιώσιμης Ανάπτυξης:

Στόχος 4: Ποιοτική Εκπαίδευση
Το έργο προσέφερε ίσες ευκαιρίες μάθησης μέσα από βιωματικές, δημιουργικές και καινοτόμες προσεγγίσεις. Τα παιδιά ανέπτυξαν δεξιότητες του 21ου αιώνα, όπως η συνεργασία, η δημιουργικότητα, η κριτική σκέψη και η επίλυση προβλημάτων.

Στόχος 5: Ισότητα των Φύλων
Καθ’ όλη τη διάρκεια του έργου διασφαλίστηκε η ισότιμη συμμετοχή όλων των παιδιών στις δραστηριότητες σχεδιασμού, κατασκευής, προγραμματισμού και παρουσίασης. Τα κορίτσια συμμετείχαν ενεργά στη χρήση του Blue-Bot, στον προγραμματισμό των διαδρομών, στη διαχείριση του Makey Makey και στη λήψη αποφάσεων, ενισχύοντας την αυτοπεποίθησή τους σε τομείς που σχετίζονται με το STEM και τις ψηφιακές τεχνολογίες. Μέσα από τη συνεργατική μάθηση αμφισβητήθηκαν στερεοτυπικές αντιλήψεις σχετικά με τους ρόλους των φύλων και προωθήθηκε μια κουλτούρα ισότητας, σεβασμού και ίσων ευκαιριών.

Στόχος 9: Βιομηχανία, Καινοτομία και Υποδομές
Η αξιοποίηση της εκπαιδευτικής ρομποτικής και των ανοιχτών τεχνολογιών έφερε τα παιδιά σε επαφή με την καινοτομία και τις σύγχρονες τεχνολογικές εφαρμογές μέσα από δημιουργικές και κατάλληλες για την ηλικία τους δραστηριότητες.

Στόχος 11: Βιώσιμες Πόλεις και Κοινότητες
Οι μαθητές και οι μαθήτριες διερεύνησαν τον δημόσιο χώρο και πρότειναν τρόπους βελτίωσής του μέσα από την τέχνη, τη συμμετοχή και τη δημιουργικότητα. Το έργο προώθησε την ιδέα μιας πόλης φιλικής προς τα παιδιά, προσβάσιμης και πολιτιστικά ζωντανής.

Στόχος 12: Υπεύθυνη Κατανάλωση και Παραγωγή
Κατά την κατασκευή της μακέτας αξιοποιήθηκαν ανακυκλώσιμα και επαναχρησιμοποιούμενα υλικά, καλλιεργώντας στάσεις περιβαλλοντικής ευθύνης και βιώσιμης διαχείρισης των πόρων.

Στόχος 13: Δράση για το Κλίμα
Οι συζητήσεις για τους δημόσιους χώρους, το πράσινο και την ποιότητα ζωής στις πόλεις ενίσχυσαν την περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση των παιδιών και τη σύνδεσή τους με το φυσικό και αστικό περιβάλλον.

Στόχος 17: Συνεργασία για τους Στόχους
Η επιτυχία του έργου βασίστηκε στη συνεργασία μεταξύ παιδιών, εκπαιδευτικών, οικογενειών και τοπικής κοινότητας, αναδεικνύοντας τη σημασία των συνεργειών για την επίτευξη κοινών εκπαιδευτικών και κοινωνικών στόχων.

Κεντρική επιδίωξη του έργου αποτέλεσε η δημιουργία ενός συμπεριληπτικού μαθησιακού περιβάλλοντος, όπου όλα τα παιδιά είχαν τη δυνατότητα να εκφραστούν, να συμμετάσχουν και να αναλάβουν ενεργούς ρόλους ανεξάρτητα από φύλο, μαθησιακό προφίλ ή ιδιαίτερα χαρακτηριστικά. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ενίσχυση της συμμετοχής των κοριτσιών σε δραστηριότητες που σχετίζονται με την τεχνολογία, τη ρομποτική και τον προγραμματισμό. Μέσα από την εναλλαγή ρόλων, τη συνεργατική εργασία και την ισότιμη πρόσβαση στα τεχνολογικά εργαλεία, τα κορίτσια ανέπτυξαν δεξιότητες ηγεσίας, επίλυσης προβλημάτων και λήψης αποφάσεων, συμμετέχοντας ενεργά σε όλες τις φάσεις του έργου. Η δράση συνέβαλε στη διαμόρφωση θετικών στάσεων απέναντι στις επιστήμες, την τεχνολογία και την καινοτομία, ενισχύοντας την πεποίθηση ότι οι τομείς STEΑM αποτελούν πεδία δημιουργίας και εξέλιξης για όλα τα παιδιά χωρίς διακρίσεις.

Το έργο ανέδειξε τη δυναμική της προσχολικής εκπαίδευσης ως πεδίου καλλιέργειας της δημιουργικότητας, της καινοτομίας, της βιωσιμότητας και της ενεργού πολιτειότητας. Μέσα από τη σύνδεση της τέχνης, της τεχνολογίας και της τοπικής κοινότητας, τα παιδιά βίωσαν ουσιαστικές εμπειρίες μάθησης και απέδειξαν ότι μπορούν να αποτελέσουν ενεργούς πολίτες οι οποίοι είναι σε θέση να αναδιαμορφώσουν, να προτείνουν και να σχεδιάσουν μιας πιο βιώσιμη, συμπεριληπτική και ανθρώπινης πόλη για όλους/ες.