ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟ ΕΡΓΟ:
1ο Νηπιαγωγείο Λητής, 1ο Νηπιαγωγείο Αριδαίας, 1ο Νηπιαγωγείο Προσοτσάνης «Αρετή Βογιατζή Μελαδίνη»
ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΟΥ: “Ανοιχτή αγκαλιά για όλα τα παιδιά”
ΟΝΟΜΑ ΟΜΑΔΑΣ: Μικροί Σύμμαχοι σε Έργα Μεγάλης Αξίας
ΕΠΙΜΕΡΟΥΣ ΟΜΑΔΕΣ:
Εξερευνητές της γνώσης και της τεχνολογίας (1ο Νηπιαγωγείο Λητής)
Εξερευνητές των αισθήσεων (1ο Νηπιαγωγείο Αριδαίας)
Εξερευνητές της συμπερίληψης (1ο Νηπιαγωγείο Προσοτσάνης “Αρετή Βογιατζή Μελαδίνη”)
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ
Το έργο έχει ως στόχο την εξοικείωση των μαθητών με τις ανοιχτές τεχνολογίες και την αξιοποίησή τους για την εξεύρεση λύσεων που βελτιώνουν την ποιότητα ζωής ατόμων με αναπηρία, προάγουν την συμπερίληψη και προσφέρουν ίσες ευκαιρίες μάθησης σε όλους. Συγκεκριμένα, οι τρεις (3) επιμέρους ομάδες θα σχεδιάσουν από κοινού σταθμούς αισθητηριακής ανακάλυψης για μαθητές που αντιμετωπίζουν αισθητηριακές, μαθησιακές ή άλλες δυσκολίες προκειμένου να τους βοηθήσουν να ενταχθούν στην ομάδα του νηπιαγωγείου ισότιμα και να κατακτήσουν τη γνώση σύμφωνα με τον δικό τους ρυθμό. Για την επίτευξη του στόχου θα χρησιμοποιηθεί το ρομπότ Tale-bot και η πλακέτα MaKey MaKey.
ΕΠΙΜΕΡΟΥΣ ΣΤΟΧΟΙ
- Καλλιέργεια ήπιων και ψηφιακών δεξιοτήτων (5Cs, ψηφιακός εγγραμματισμός, problem solving κτλ)
- Ανάπτυξη ενσυναίσθησης και κοινωνικής υπευθυνότητας
- Εξεύρεση λύσεων που θα μειώσουν τις ανισότητες και θα ενισχύσουν τη συμπερίληψη
- Ευαισθητοποίηση σχετικά με τη δυνατότητα αξιοποίησης της Τεχνολογίας για κοινωνικούς σκοπούς
- Εισαγωγή των μαθητών σε έννοιες και διαδικασίες που συνδέονται με τη Ρομποτική, τον Προγραμματισμό, την Α.Ι.
- Καλλιέργεια υπολογιστικής σκέψης
- Καλλιέργεια ικανότητας συνεργασίας και αποτελεσματικής επικοινωνίας
ΜΕΣΑ – ΥΛΙΚΑ
1 σετ Tale-bot pro & Activity Box Bundle Χ 3
1 Compatible Makey Makey Set αξίας Χ 3
ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ
Τρία νηπιαγωγεία, ένα ετήσιο ευρωπαϊκό συνεργατικό πρόγραμμα, ένα κοινό όραμα για μια συμπεριληπτική τάξη και όλα αυτά σε συνδυασμό με ανάλογα εργαστήρια δεξιοτήτων και δράσεις ενεργού πολίτη, αποτέλεσαν το έναυσμα για την επιλογή του θέματος και τη δημιουργία υλικού προσβάσιμου για όλα τα παιδιά, τυπικής και μη τυπικής ανάπτυξης.
Το θέμα επιλέχθηκε με γνώμονα την ισότητα, την προσβασιμότητα και την άρση των αποκλεισμών στο σχολείο, και βασίζεται σε 4 πυλώνες:
- Κοινωνική Ευαισθησία και Συμπερίληψη
Εστιάζει στην ισότιμη ένταξη μαθητών με μαθησιακές ή αισθητηριακές δυσκολίες, καλλιεργώντας παράλληλα την ενσυναίσθηση σε όλη την ομάδα, την κοινωνική υπευθυνότητα και την αποδοχή της διαφορετικότητας. - Παιδαγωγική και Εκπαιδευτική Αξία
Τα παιδιά κατακτούν τη γνώση σύμφωνα με τις δικές τους ανάγκες. Το θέμα προσφέρει το κατάλληλο πλαίσιο για την καλλιέργεια της κριτικής σκέψης, της δημιουργικότητας, της συνεργασίας, της επικοινωνίας και της ιδιότητας του πολίτη (Ανάπτυξη Δεξιοτήτων του 21ου αιώνα 5Cs) - Τεχνολογική Καινοτομία και Ανοιχτές Τεχνολογίες
Καταλληλότητα εργαλείων για την ηλικία: Η χρήση του ρομπότ Tale-bot και της πλακέτας MaKey MaKey είναι ιδανική για να εισάγει βιωματικά τους μαθητές του νηπιαγωγείου στην υπολογιστική σκέψη, τον προγραμματισμό και τη ρομποτική. Σύνδεση Τεχνολογίας και Κοινωνίας: Το θέμα αναδεικνύει την αξιοποίηση των ανοιχτών τεχνολογιών για την επίλυση πραγματικών προβλημάτων και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής ατόμων με αναπηρία. - Συνεργατικότητα και Δικτύωση (Συνεργατικό Έργο)
Επιτρέπει τη δικτύωση και τον καταμερισμό έργου ανάμεσα στα 3 νηπιαγωγεία (1ο Λητής, 1ο Αριδαίας, 1ο Προσοτσάνης), με το καθένα να αναλαμβάνει μια ξεχωριστή διάσταση και παραγωγή πρωτογενούς υλικού. Κάθε σχολείο αναλαμβάνει μια συγκεκριμένη διάσταση του θέματος (γνώση/τεχνολογία, αισθήσεις, συμπερίληψη), δημιουργώντας ένα ολοκληρωμένο, πολυδιάστατο τελικό έργο μέσα από την αποτελεσματική επικοινωνία και τη συνεργασία εξ αποστάσεως.
ΑΝΟΙΧΤΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ & ΕΛΕΥΘΕΡΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ
Το έργο «Ανοιχτή Αγκαλιά για Όλα τα Παιδιά» αποτελεί μια καινοτόμο εκπαιδευτική πρόταση που αναπτύχθηκε συνεργατικά από τρία νηπιαγωγεία, αξιοποιώντας Ανοιχτές Τεχνολογίες και Ελεύθερο Λογισμικό με στόχο τη δημιουργία ενός προσβάσιμου, συμπεριληπτικού και επαναχρησιμοποιήσιμου ψηφιακού μαθησιακού περιβάλλοντος.
Η προστιθέμενη αξία του έργου έγκειται στην αξιοποίηση της φιλοσοφίας της ανοιχτότητας σε όλα τα στάδια σχεδιασμού και υλοποίησης. Το παραγόμενο υλικό διατίθεται ως ανοικτός εκπαιδευτικός πόρος, επιτρέποντας σε εκπαιδευτικούς και σχολικές μονάδες να το μελετήσουν, να το προσαρμόσουν στις ανάγκες τους, να το εμπλουτίσουν και να το επαναχρησιμοποιήσουν χωρίς περιορισμούς.
Ιδιαίτερα σημαντική είναι η διάσταση της προσβασιμότητας και της συμπερίληψης, καθώς το παιχνίδι σχεδιάστηκε ώστε να απευθύνεται σε όλα τα παιδιά, ανεξάρτητα από τις μαθησιακές, επικοινωνιακές ή αισθητηριακές τους ιδιαιτερότητες. Περιλαμβάνει:
- Δημοσιευμένα Silent Books, τα οποία δίνουν τη δυνατότητα στα παιδιά να δημιουργούν τις δικές τους αφηγήσεις, ενισχύοντας τη δημιουργικότητα, τον προφορικό λόγο και την πολυτροπική επικοινωνία.
- Τραγούδια στη νοηματική γλώσσα, που προάγουν την ισότιμη συμμετοχή και την ευαισθητοποίηση γύρω από διαφορετικούς τρόπους επικοινωνίας.
- Διαδραστικά κουίζ για παιδιά με ΔΕΠΥ, σχεδιασμένα με παιγνιώδη χαρακτηριστικά που ενισχύουν τη συγκέντρωση, τη συμμετοχή και την άμεση ανατροφοδότηση.
- Διαδραστική αφήγηση για παιδιά στο φάσμα του αυτισμού, αξιοποιώντας το ανοιχτό τεχνολογικό εργαλείο Makey Makey, το οποίο μετατρέπει τη μάθηση σε πολυαισθητηριακή εμπειρία και προσφέρει εναλλακτικούς τρόπους αλληλεπίδρασης.
Το έργο προωθεί παράλληλα τη συνεργατική δημιουργία γνώσης, καθώς τρία σχολεία συνδιαμόρφωσαν το περιεχόμενο, αντάλλαξαν καλές πρακτικές και παρήγαγαν από κοινού εκπαιδευτικό υλικό. Η διαδικασία αυτή αποτελεί παράδειγμα εφαρμογής των αρχών της ανοιχτής συνεργασίας και της συλλογικής καινοτομίας στην εκπαιδευτική κοινότητα. Η χρήση Ανοιχτών Τεχνολογιών και Ελεύθερου Λογισμικού εξασφαλίζει τη βιωσιμότητα και τη δυνατότητα μελλοντικής εξέλιξης του έργου, μειώνοντας παράλληλα το οικονομικό κόστος και ενισχύοντας την ψηφιακή αυτονομία των σχολικών μονάδων.
Ο κοινωνικός αντίκτυπος του έργου είναι ιδιαίτερα σημαντικός, καθώς καλλιεργεί την ενσυναίσθηση, τον σεβασμό στη διαφορετικότητα, τη συνεργασία και την αποδοχή. Μέσα από τη συμμετοχή όλων των παιδιών σε κοινές δραστηριότητες, το παιχνίδι συμβάλλει ουσιαστικά στη δημιουργία ενός σχολείου χωρίς αποκλεισμούς, όπου κάθε παιδί έχει φωνή, ρόλο και θέση.
Το «Ανοιχτή Αγκαλιά για Όλα τα Παιδιά» αποδεικνύει έμπρακτα ότι οι Ανοιχτές Τεχνολογίες και το Ελεύθερο Λογισμικό μπορούν να λειτουργήσουν ως καταλύτες εκπαιδευτικής και κοινωνικής καινοτομίας, δημιουργώντας μαθησιακές εμπειρίες προσβάσιμες, συνεργατικές και ανοιχτές για όλους.
ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΗ ΧΡΗΣΗ – ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΜΕΝΟΥ ΥΛΙΚΟΥ
Το υλικό που παρήχθη από τη συνεργασία των τριών νηπιαγωγείων έχει αναρτηθεί ανοιχτά στη σελίδα της ΕΕΛΛΑΚ, λειτουργώντας ως ένας έτοιμος, προσβάσιμος οδηγός για κάθε ενδιαφερόμενο. Στόχος μας είναι το υλικό αυτό να μην εξαντληθεί στη διάρκεια του διαγωνισμού, αλλά να αποτελέσει μόνιμο εργαλείο συμπερίληψης στα σχολεία μας, καθώς και πηγή έμπνευσης για την εκπαιδευτική κοινότητα, η οποία μπορεί να το επαναχρησιμοποιήσει, να το προσαρμόσει και να το επεκτείνει ελεύθερα. Τα πρωτογενή παράγωγα silent books, τραγούδια στη νοηματική, διαδικτυακές εφαρμογές, κουίζ, διαδραστικές αφηγήσεις κλπ έχουν συμπεριληφθεί σε μια ψηφιακή βιβλιοθήκη στο genially, διασφαλίζοντας την ελεύθερη και ανοιχτή πρόσβαση σε όλους.
ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ
Α’ ΦΑΣΗ –ΑΦΟΡΜΗΣΗ
Η υλοποίηση ενός ευρωπαϊκού etwinning έργου με θέμα τη συμπερίληψη και η συνεργασία με ευρωπαίους εκπαιδευτικούς ειδικής αγωγής υπήρξε η αφορμή για την επιλογή του συγκεκριμένου θέματος.
Β’ ΦΑΣΗ – ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ
Υπήρξε μια μακρά περίοδος ευαισθητοποίησης των μαθητών σχετικά με την αναπηρία (νοητική, κινητική, τύφλωση, κώφωση κτλ) και τη νευροδιαφορετικότητα, καθώς και διερεύνησης τρόπων και μεθόδων που θα μπορούσαν να διευκολύνουν την καθημερινότητα των ατόμων που αντιμετωπίζουν κάποια μορφή της.
Πραγματοποιήθηκαν πολλές δραστηριότητες εξοικείωσης με την αναπηρία μέσα στις τάξεις των συμμετεχόντων σχολείων ώστε οι μαθητές να αντιληφθούν την ανάγκη και την αξία της δημιουργίας δραστηριοτήτων κατάλληλων για παιδιά ΑΜΕΑ με στόχο την ομαλή ενσωμάτωσή τους στις ομάδες και τις παρέες μας, χωρίς διακρίσεις!
Μια μακέτα με την εικόνα μιας ιδανικής τάξης νηπιαγωγείου έδωσε το ερέθισμα για το σχεδιασμό και την υλοποίηση από κοινού σταθμών αισθητηριακής ανακάλυψης για μαθητές που αντιμετωπίζουν αισθητηριακές, μαθησιακές ή άλλες δυσκολίες προκειμένου να τους βοηθήσουν να ενταχθούν στην ομάδα του νηπιαγωγείου ισότιμα και να κατακτήσουν τη γνώση σύμφωνα με τον δικό τους ρυθμό.
Οι αναπηρίες για τις οποίες αποφασίστηκε να σχεδιαστούν δραστηριότητες με τη χρήση ανοιχτών τεχνολογιών ήταν: η τύφλωση, η κώφωση, η ΔΑΦ και η ΔΕΠΥ. Δημιουργήθηκαν οκτώ φιγούρες παιδιών, που αποτέλεσαν τους ήρωες του παιχνιδιού. Ένα τυπικό αγόρι κι ένα τυπικό κορίτσι καθοδήγησαν ένα αγόρι κι ένα κορίτσι με ΔΑΦ, ένα κωφό κορίτσι, ένα τυφλό αγόρι, ένα αγόρι με ΔΕΠΥ και ένα αγόρι σε αναπηρικό αμαξίδιο με τη χρήση του talebot, στην μακέτα με τα κέντρα ενδιαφέροντος στα οποία προστέθηκε το υλικό που παρήχθη.
Των διαδρομών προηγούνταν ένα ηχητικό μήνυμα αφόρμηση σχετικά με τους προβληματισμούς του κάθε ήρωα και έπονταν η απάντηση του talebot που κατηύθυνε τα παιδιά στη χρήση και αξιοποίηση κατάλληλου υλικού προσαρμοσμένου στη δυσκολία ή διαφορετικότητά τους.
Αξιοποιήθηκαν tablet και laptop στα οποία διατίθενται ο υπερσύνδεσμος με το αναρτημένο ψηφιακό υλικό στο οποίο παραπέμπεται κάθε παιδί ανάλογα με την ιδιαιτερότητά του προκειμένου να νιώσει αποδεκτό και ίσο με τα άλλα παιδιά της τάξης.
Γ΄ ΦΑΣΗ – ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ
Αποφασίσαμε να θέσουμε ως σημείο αναφοράς τη σχολική μας τάξη και δημιουργήσαμε αρχικά την ιστορία μας!
Στη συνέχεια δημιουργήσαμε την πίστα πάνω στην οποία θα κινηθεί το ρομποτάκι μας…
Εξοικειωθήκαμε με τα χαρακτηριστικά και τις λειτουργίες του επιδαπέδιου ρομπότ tale-bot…
Προχωρήσαμε σε διαδραστική «ανάγνωση» και ηχογράφηση αγαπημένων μας silent books, προκειμένου να δημιουργήσουμε μια ακουστική βιβλιοθήκη για παιδιά με οπτική αναπηρία… Τα silent books που αξιοποιήθηκαν ήταν: 1) Walking with Vanessa, 2) Home in a Lunchbox και 3) Have you filled your bucket today?
Δημιουργήσαμε βιβλιοθήκη με αγαπημένα τραγούδια στη νοηματική για παιδιά με κώφωση, τα οποία απέδωσαν οι μαθητές κάθε σχολείου υπό την καθοδήγηση των ειδικών παιδαγωγών: Καρολίδου Ειρήνης, Παπαευαγγέλου Χριστίνας και Μλαδίνου Παρασκευής. Τα τραγούδια που αξιοποιήθηκαν ήταν: 1) Ουράνιο τόξο, 2) Το τραγούδι της Διαφορετικότητας και 3) Υπάρχουν χέρια…
Δημιουργήσαμε με τη βοήθεια της πλακέτας makey makey και του scratch οπτικοποιημένες και ηχογραφημένες κοινωνικές ιστορίες (social stories) με βασικούς κανόνες συνύπαρξης και συνεργασίας με τίτλο: 1) “Είμαι καλός φίλος” και 2) “Παίζω καλά με τους φίλους μου” για παιδιά στο φάσμα του αυτισμού…
Δημιουργήσαμε online παιχνίδια σχετικά με την αναγνώριση των συναισθημάτων και τους κανόνες επίλυσης συγκρούσεων για παιδιά με ΔΕΠΥ: 1) Κουίζ με σενάρια συγκρούσεων στο νηπιαγωγείο, 2) Φτιάχνω τις φατσούλες των συναισθημάτων και 3) Ποιο συναίσθημα ταιριάζει σε κάθε εικόνα;
Παραστήσαμε τους ηθοποιούς και υποδυθήκαμε τα παιδιά της ιστορίας μας… Και δημιουργήσαμε το τελικό μας video!
Δ΄ ΦΑΣΗ – ΕΠΕΚΤΑΣΗ
Τέλος, δημιουργήσαμε το ψηφιακό μας αποθετήριο με όλα τα παραγόμενα ψηφιακά έργα, τα οποία θα μπορέσουν να αξιοποιηθούν ελεύθερα από οποιονδήποτε θελήσει να ζήσει ένα παρόμοιο ταξίδι στον μαγικό κόσμο της συμπερίληψης!
https://view.genially.com/6a00992b61db69bce4998cd3
Ε’ ΦΑΣΗ – ΔΙΑΧΥΣΗ
Η διάδοση της πρότασής μας έγινε μέσω των ιστολογίου των σχολείων μας:
1ο Νηπιαγωγείο Λητής: https://blogs.sch.gr/niplitis/2026/06/01/symmetochi-ston-8o-panellinio-diagonismo-anoichton-technologion-stin-ekpaideysi/
1ο Νηπιαγωγείο Αριδαίας: https://blogs.sch.gr/nip1arid/2026/06/01/symmetochi-ston-8o-panellinio-diagonismo-anoichtoy-logismikoy-tis-eellak/
Το αποθετήριο του έργου μας βρίσκεται στο:
https://github.com/kids-inaction/opentech