Πανελλήνιος Διαγωνισμός Ανοιχτών Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση

SchoolChronos_Team — Γυμνάσιο & Λ.Τ. Ακραιφνίου-«Χρόνος»: ένα έξυπνο, ασφαλές και «ανοιχτό» σχολείο, φτιαγμένο από μαθητές

SchoolChronos_Team — Γυμνάσιο & Λ.Τ. Ακραιφνίου-«Χρόνος»: ένα έξυπνο, ασφαλές και «ανοιχτό» σχολείο, φτιαγμένο από μαθητές

•

«Χρόνος»: ένα έξυπνο, ασφαλές και «ανοιχτό» σχολείο, φτιαγμένο από μαθητές

Ομάδα: SchoolChronos_Team — Γυμνάσιο & Λ.Τ. Ακραιφνίου Διαγωνισμός: 8ος Πανελλήνιος Διαγωνισμός Ανοιχτών Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση Σχολική χρονιά: 2025–2026

Φέτος η ομάδα μας ανέλαβε μια μεγάλη πρόκληση: να φτιάξουμε ένα σύστημα που ενώνει σε ένα μέρος όλα τα «καθημερινά» του σχολείου — το κουδούνι, τη μουσική των διαλειμμάτων, τις ανακοινώσεις, τα μηνύματα προς τη διεύθυνση και, κυρίως, την ασφάλεια (πυρανίχνευση). Το ονομάσαμε «Χρόνος» και το φτιάξαμε εξ ολοκλήρου με ανοιχτές τεχνολογίες.

 

[ΕΙΚΟΝΑ 1 — Οι χώροι του σχολείου μας]

Η ιδέα με απλά λόγια

Ένα «κέντρο» που ακούει και συντονίζει το σχολείο: χτυπά το κουδούνι, βάζει μουσική στα διαλείμματα, στέλνει μηνύματα στον διευθυντή και, αν ανιχνευθεί καπνός, ειδοποιεί αμέσως παντού. Το πιο σημαντικό: δεν είναι ένα «κουτί» που αγοράζεις, αλλά ένα σύστημα που το προγραμματίσαμε και το καταλαβαίνουμε οι ίδιοι οι μαθητές.

Τι φτιάξαμε φέτος (η ουσία)

Στήσαμε το κεντρικό σύστημα σε έναν μικρό υπολογιστή, με την ανοιχτή πλατφόρμα Home Assistant:

  • Μια οθόνη για κάθε αίθουσα με όνομα τάξης, ρητό, φωτογραφία, χρονόμετρο μαθήματος, πεδίο για μήνυμα στον διευθυντή, και δυνατότητα να «μιλήσει» η οθόνη ένα κείμενο (φωνή/TTS).
  • Κεντρική οθόνη διεύθυνσης που δείχνει όλο το σχολείο· με ένα κλικ μπαίνεις σε κάθε τάξη.
  • Έξυπνο κουδούνι (ημερολόγιο + εβδομαδιαίο πρόγραμμα) και επιλογή σε ποιες αίθουσες χτυπά.
  • Μουσική διαλειμμάτων από το κεντρικό σύστημα.
  • Πυρανίχνευση: μόλις «δει» καπνό, βγαίνει στις οθόνες εικόνα με το όνομα της αίθουσας.
  • Ξεχωριστός λογαριασμός ανά τάξη (ο καθένας βλέπει μόνο τη δική του οθόνη· ο διευθυντής όλα).

 

 

[ΒΙΝΤΕΟ 1 — Πυρανίχνευση: πώς αντιδρά το σύστημα]

 

 

https://youtu.be/91D3fHq8KVI

 

 

[ΒΙΝΤΕΟ 2 — Ειδοποιήσεις: μηνύματα από τις τάξεις προς το κεντρικό σύστημα και τον διευθυντή]

Ο ηχητικός σταθμός ειδοποίησης

Πήραμε μια απλή σειρήνα και τη συνδέσαμε με έναν ESP32, που μπαίνει στο Wi-Fi και «ακούει» εντολές από το κεντρικό σύστημα (μέσω MQTT). Επειδή ο χρόνος ήταν λίγος και κάποια υλικά έλειπαν, στηριχτήκαμε αρκετά στην προσομοίωση: φτιάξαμε μικρά προγράμματα σε Python (MQTT clients) που τρέχουν σε υπολογιστή και «παίζουν» τον ρόλο του σταθμού (ήχος/εικόνα). Έτσι προχωρήσαμε την ανάπτυξη χωρίς να περιμένουμε όλα τα εξαρτήματα.

[ΕΙΚΟΝΑ 2 — Τα υλικά: ESP32, σειρήνα, αισθητήρας MQ-2, μικροϋπολογιστές]

Η εφαρμογή στο κινητό

Φτιάξαμε την εφαρμογή και τις οθόνες ώστε ο διευθυντής να ειδοποιείται και να ελέγχει βασικές λειτουργίες από το κινητό.

 

[ΒΙΝΤΕΟ 3 — Η εφαρμογή κινητού σε χρήση]

Κουδούνι & μουσική

Μπορούμε να προγραμματίσουμε το κουδούνι (μέρες/ώρες) και να βάζουμε μουσική που παίζει στο σχολείο — όλα από το κεντρικό σύστημα με απλά κλικ.

 

[ΒΙΝΤΕΟ 4 — Προγραμματισμός κουδουνιού & μουσικής]

 

[ΕΙΚΟΝΑ 3 — Η ομάδα μας / στιγμιότυπο από τις οθόνες]

Τι δεν προλάβαμε — και γιατί

Με ειλικρίνεια, το έργο αποδείχθηκε πολύ πιο μεγάλο απ’ όσο φανταζόμασταν και ο χρόνος δεν έφτασε για όλα. Ένας βασικός μας στόχος ήταν οι MQTT clients —το πρώτο πρόγραμμα που θα φτιάχναμε με τους μαθητές— να «τρέξουν» πάνω στους διαδραστικούς πίνακες, ώστε οι ίδιοι οι πίνακες να γίνουν οι οπτικοί (και ηχητικοί) σταθμοί ειδοποίησης, χωρίς νέο εξοπλισμό. Δεν το προλάβαμε φέτος — το αφήνουμε ως πρώτο βήμα για την επόμενη χρονιά.

Μεγάλες δυνατότητες επέκτασης

Το «Χρόνος» μεγαλώνει σταδιακά: πραγματικοί σταθμοί ESP32 σε όλες τις αίθουσες, περισσότεροι αισθητήρες (π.χ. σεισμός), σύνδεση με το ωρολόγιο πρόγραμμα, χρήση των διαδραστικών πινάκων ως οθονών έκτακτης ανάγκης, πληρέστερη εφαρμογή κινητού. Η αρχιτεκτονική είναι αρθρωτή: προσθέτεις κομμάτια χωρίς να χαλάς τα υπόλοιπα.

Πηγή για πολλά μαθήματα

Ίσως το πιο σημαντικό: το «Χρόνος» έγινε αφορμή για πολλά σχέδια μαθήματος που οι μαθητές υλοποίησαν στο σπίτι και στο εργαστήριο — Python, MQTT, αισθητήρες, σχεδίαση οθονών, App Inventor. Έγινε ένα ζωντανό εργαλείο μάθησης που συνδέει τη θεωρία με κάτι πραγματικό και χρήσιμο.

Οι ανοιχτές τεχνολογίες που χρησιμοποιήσαμε

Home Assistant, Mosquitto (MQTT), Python, ESP32 / ESPHome, Raspberry Pi, MIT App Inventor — όλα ελεύθερο και ανοιχτό λογισμικό & υλικό. Μηδενικό κόστος αδειών, καμία εξάρτηση από εταιρείες, και τη δυνατότητα κάθε σχολείο να φτιάξει το δικό του «Χρόνος».

Αποθετήριο

https://github.com/gymnasioakraifniou/SchoolChronos

Λίστα με Βίντεο και άλλο υλικο

 

Ευχαριστούμε τον διαγωνισμό για την ευκαιρία να μάθουμε φτιάχνοντας — και να φτιάξουμε κάτι χρήσιμο για την κοινότητά μας. — SchoolChronos_Team, Γυμνάσιο & Λ.Τ. Ακραιφνίου